search

Konak Municipality Building

Tasarımı Yönlendiren Vizyon:

“Ortak Kentli Bilinci Üretebilen ve Sürdürülebilir Tarihi ve

Yeşil Kent Kimliğini Yansıtan Kamusal Alan Tasarımı”

Yarışma alanı Konak’ın Yenişehir Pazar Alanı olarak bilinen ve bölgede kentsel gelişmenin başlangıcı olarak kabul edilecek bir alanda yer almaktadır. Tasarım alan sınırının batısında yer alan tarihi Kemeraltı Bölgesi, tasarım alanının kuzeybatısında yer alan Kültür Parkı, tasarım alan sınırının güneybatısındaki Kadife Kale, Antik Tiyatro ve Stadyum ve alanın doğusundaki İzban hattı ve diğer önemli ulaşım bağlantıları ile proje alanı kültürel ve tarihi kent odağında olması için gerekli girdileri barındırmaktadır.

Yarışma alanı için kentsel tasarım ölçeğinde alınan temel kararların belirlenmesinde öncelikli olarak Konak İlçesi’nin öne çıkan ve gelecek nesillere sürdürülerek devamlılığı sağlanması gerektiği düşünülen üç temel özelliği, yeni belediye binası ve çevresinin tasarımında anahtar kelimeler olarak benimsenmiştir:

  1. Konak İlçesi’nde farklı tarihi dönemlerden bugüne taşınan kültürel ve tarihi izlerin bulunması
  2. Konak İlçesi’nin, köklü eğitim kurumlarını da içinde barındırması; eğitim düzeyi ve dolayısıyla kentli bilincinin yüksek olduğu bir nüfus profiline sahip olması,
  3. Konak İlçesi’nin İzmir’in diğer iskeleleri ile denizden bağlantıyı sağlayan Konak İskelesi gibi önemli doğal özellikleri barındıran bir alan olması

Söz konusu yarışma alanının özellikle de gelişme potansiyeli taşıyan bir alan olarak Nazım İmar Planı’nda yer almasından dolayı, böylesi bir kamusal alanın ilçenin yukarıdaki üç özelliği yansıtabilecek tasarım fikirlerini barındırabileceği bir vizyon çalışması yapılmıştır. Bu kapsamda, kentin tarihi geçmişini anımsatacak ama bugünün mimari anlayışı ile gelecek nesillere kendini aktarabilecek bir belediye binası tasarımı ile sürdürülebilirliğin operasyonel olarak ele alınabileceği bir kamusal alan öngörülmüştür. Bu vizyona göre, söz konusu yarışma alanında “Ortak Kentli Bilinci Üretebilen ve Sürdürülebilir Tarihi ve Yeşil Kent Kimliğini Yansıtan Kamusal Alan” tasarım bileşenleri dört kısımda ele alınmıştır:

  1. Tarihi Kimliğini Sürdürebilen ve Ortak Tartışma Platformu Sunabilen Bir Belediye Binası
  2. Melez Koridoru ve Yaya Aksı
  3. Bütünleşik Bisiklet Ağı ve Engelsiz Tasarım
  4. Doğal Miras Kimliğini Sürdürebilen bir Meydan Tasarımı

 

  1. Tarihi Kimliğini Sürdürebilen ve Ortak Tartışma Platformu Sunabilen bir Belediye Binası

 

Konak İlçesi’nin antik dönemlerden itibaren yerleşmelerin olduğu bir ilçe olması sebebiyle, yeni Belediye Binası’nın tasarımı da oldukça önemlidir. Tasarım ekibi, ilçenin zengin tarihini  sürdürebilme arayışları çerçevesinde yeni belediye binası ve çevresi için aşağıdaki tasarım ilkelerini benimsemiştir:

 

  1. Çalışma alanının içinde bulunduğu bölgede Roma dönemi agorasına ait mekânsal izler bulunmaktadır. Agoranın, antik Yunankentlerinde, şehirle ilgili politik, dini, ticari her türlü faaliyetin gerçekleştiği, tüm kamu binalarının etrafında sıralandığı halka ait geniş açık alan olması ve her türlü kentsel tartışmaların yer alabildiği kamusal mekan olması sebebiyle tasarım ekibi yeni yapılacak olan belediye binasının form ve işlev arayışlarında agoraya benzeşik ama iç avlulu ve kentlilerin kente dair konularda ortak fikirleri tartışabilecekleri bir mekânsal arayışa gitmiştir.

 

  1. Yapılan analizler sonucunda, çalışma alanının bugün Kadifekale olarak adlandırılan Pogos dağının adının antik kaynaklarca Grekçe ’de ‘Tepe’ anlamına gelen  Pagos Dağı eteklerinde yer aldığı ve özellikle Helenistik Dönemle beraber ilk şehircilik anlayışının hakim olduğu gözlemlenmiştir. Kadifekale olarak bilinen bölgenin Helenistik ve Roma döneminde kentin Akropolü yani “yönetim merkezi” olması sebebiyle tasarım ekibi yeni yapılacak olan belediye binasının yönelişini (özellikle yönetim ve başkanlık ofis alanları) Kadifekale’ye dönük gerçekleştirmişlerdir.

 

  1. Belediye Binasının yapılacağı alanın önemli bir kavşakta olması ve bu yol ile ilgili Nazım İmar Plan kararlarında yer altına alınması vb. konular yer almadığından, yapının kendi içine dönük bir sistem olarak tasarlanması ve fakat iç avluya kentlilerin gerekli tasarım önemleri (ışıklandırma, hız kesme vb.) ile yaya erişimlerinin sağlanması planlanmıştır.

 

  1. Melez Çayı Koridoru ve Yaya Aksı:

 

Nazım İmar Plan içerisinde yer alan ve ilçenin tarihi ve doğal peyzaj elemanlarından biri olan Melez Çayı ve çevresi gerek kamusal alan bağlamında (sürekli yeşil alanlar ve yaya yolları ile) gerekse ticari aktiviteler çerçevesinde ele alınmıştır. Söz konusu yarışma alanı için tasarım ekibinin belirlemiş olduğu vizyon çerçevesinde yeşil alanlar için aşağıdaki özellikleri içerisinde barındıran bir YEŞİL KUŞAK olarak planlanmıştır:

 

  1. Su ögesinin tarihi peyzaj elemanı olarak sürdürülebilmesi ve su verimliliği:

Melez Çayı, herşeyden önce İzmir’in ve özellikle bugünkü Kadifekale bölgesinin kuruluşu açısından tarihi bir öneme sahiptir. Zira Lidyalıların istilası ile yurtlarından edilen ve Meles Çayı etrafında küçük kırsal yerleşimlerde yaşayan halk, Kadifekale’ye gelip yerleşmiş ve bugünkü liman kentini oluşturmuşlardır. Öte yandan Kadifekale’de hala izleri bulunan ve Roma Döneminde yapılıp Bizans Çağı’nda yenilenerek kullanıldığı sanılan tonozlu yapılar ve sarnıçlar İzmir’in ilk su şebekesinin merkezini oluşturmuş ve antik kentin can damarı olmuştur. Melez çayı ve su varlığının bölgedeki bu önemli tarihsel izini proje alanına yansıtabilmek ve gelecek nesillere aktarabilmek üzere tasarım ekibi yeşil koridor boyunca

“Su bahçeleri” ve “yürüme/dinlenme alanları” planlamıştır. Ayrıca koridor boyunca, Melez Çayı’nın tarihi önemi ve “antik su şebekesinin canlandırıldığı bilgi kioskları” tasarlanmıştır.

 

Yeşil koridor içerisinde sürdürülebilirlik ilkesi çerçevesinde alanın jeolojik özellikleri ve kentin iklimine ilişkin rapor bulguları kapsamında geçirimsiz yüzeylere tasarımda mecbur olunmadığı sürece yer verilmemiştir. Benzer biçimde, peyzaj düzenleme ve belediye binasının bazı su ihtiyaçlarını karşılamak ve su ihtiyacını azaltmak üzere yeşil koridor boyunca iki temel tasarım kriteri göz önünde bulundurulmuştur:

 

  • Alanın yeterli yağmur yağışına sahip olması sebebiyle yeşil koridor boyunca yağmur suyu toplama/transfer noktaları tasarlanmıştır,

 

  • Gerek yeşil koridor boyunca gerekse belediye binasında atık su dönüşüm istasyonu tasarlanmıştır.

 

  1. Recycle Zone: Tüm yeşil kuşak boyunca geri-dönüşüm istasyonları mekanları tasarlanmış ve bu istasyonlarda akıllı cihazlarla kentlilerin geri dönüşüm aracılığı ile ne kadar enerji tasarrufu yaptıklarına ilişkin bilgi alabilecekleri kioskların yer alacağı mekanlar önerilmiştir.

 

  1. Bütünleşik Bisiklet Ağı:

 

Nazım İmar Plan kararlarında kent içi bütünleşik bisiklet ağı planı bulunmamasına rağmen, günümüzde dünya’da ve ülkemizde bir çok kent planlarında sürdürülebilir ulaşım türü olarak kesintisiz bisiklet ağına oldukça önem verilmektedir. Çalışma alanı her ne kadar önemli bir kavşak alanında bulunuyor olsa da ileride trafiği rahatlatacak önlemler alındıktan sonra planlanabilecek ve tarihi Kemeraltı bölgesi, Agora ve yeni belediye binası ile Melen Koridorunu birbirine bağlayacak; ayrıca Konak iskele ve meydanı ile yeni proje alanını bağlayacak bir bisiklet ağı öngörülmüştür.  Kesintisi minimum düzeyde planlanan bir bisiklet ağı olasılığına hazırlık olarak söz konusu yarışma alanında kentlilerin yeni merkezdeki ticaret-kamu servislerinden yararlanmak üzere 10 km.lik bir bisiklet ağı ile teknolojik altyapı ile desteklenen (elektrikli bisiklet vb. araçlar için şarj ünitelerinin olacağı) 1000 kapasiteli bir bisiklet park alanı tasarlanmıştır. Söz konusu alanda ayrıca kiralanabilir bisikletler için de 200 kapasiteli bir alan tasarlanmıştır. İlgili alan, bisikletliler için bisikletlerini park ederek çeşitli alışveriş/kamu hizmetleri alımı sonrası dinlenebilecekleri ve çeşitli etkinlikleri izleyebilecekleri bir “comfort zone” olarak düşünülmüştür.

 

Çalışma alanı içerisinde gerek belediye binası gerekse tüm kamusal alan tasarımında engelsiz dolaşım ilkesi baz alınmış; sadece engelli bireyler değil yaşlı, hamile, turist vb. gibi tüm kentlilerin dolaşım ve erişiminde kolaylıklar sağlayacak uluslararası standartlara uyulmuştur. Öte yandan engelli bireylerin kamusal alanlardan maximum faydalanmalarını sağlamak üzere bilgi kioskları tasarlanmıştır.

 

  1. Doğal Miras Kimliğini Taşıyabilen ve Gelecek Nesillere Aktarabilen bir Meydan Tasarımı:

 

Proje alanındaki mevcut benzinlik yapısının kaldırılmasından sonra oluşacak kamusal açık alanların tasarımında iki ana ölçüt göz önünde bulundurulmuştur:

 

  • Konak İlçesi oldukça eğitimli ve genç ve dinamik bir nüfusa sahiptir,
  • Proje alanındaki kamusal alanlarda kentin mevcut değerlerini gelecek nesillere en iyi aktarabilen ve ortak paylaşımların olabileceği önemli bir “kamu mekanı” olarak incelenmelidir.

 

Yukarıdaki temel ilkeler bağlamında Meydan tasarımında yer verilen tasarım işlevleri aşağıda özetlenmiştir:

 

  • “Ekoloji ve Sürdürülebilirlik” kavramının genç nesillere aktarılabilecek ve onlar tarafından sahiplenen bir “deneyim ve eğitim alanı” olarak planlanması ve teknoloji ile entegre olabilecek çok amaçlı bir gösteri alanı olarak da faydalanılabilmesi,

 

  • Dünya’da hızla yayılmaya başlanan ve tarım kimliğinden uzaklaşmaya başlamış bir çok kentin yeniden tarımsal aktivitelerle bütünleşmesi amacı ile konut, iş alanları ve kamusal alanlarda tasarlanan “kentsel tarım alan/park”larının bir benzerinin henüz tarım kimliğini yitirmemekle beraber turizm ve sanayi gelişmeleri ile birlikte İzmir’in en önemli imajlarından birini koruyarak geliştirebileceği sembolik bir “kentsel tarım parkı”nın tasarlanması. Bu parkın İzmir ve Konak ilçesi’ne özgü ve kimliği ile bütünleşen bazı ürünlerin (örneğin zeytin) tohum ve fidelerin üretilebileceği ve yakın çevredeki ticaret alanlarında sunum ve satışlarının yapılabileceği bir alan olarak tasarlanması.

 

YAPI ÖLÇEĞİNDE ALINAN KARARLAR
Bağlamı içerisinde alınan bu kararlar doğrultusunda belediye hizmet binası içe dönük ve parçalı bir tektoniğe sahiptir. Zemin kat çeperindeki boşlukları yapı içerisine ya da avlu içerisine girişler için potansiyel kentsel açık alanlar olarak kurgulanmış olup avlu kullanımı zemin katta kamusal kullanıma dolaysız açıktır. Parselin doğu cenahındaki mevcut yapı stoğu ve belediye hizmet binasının doğu cephesinde tasarlanan giriş lobisi ,fuaye ve dışarıdan kullanıma açık yemekhane birimleri ile ticaret aktiviteleriyle zenginleşmesi öngörülen bir sokak algısı arzulanmıştır.Avlu içerisinden ulaşılan ve çok amaçlı salon olarak kullanılan meclis avluyu kademelendiren başrol oyuncusudur. 1.bodrum kata oturan salon bulunduğu hacim içerisinde serbest bir biçimde yüzmektedir. Üzerinde konumlandırılmış ve avlunun 2. kademesini oluşturan teras ofis kullanıcılarının kendilerine özel bir kullanıma sahiptir. Aynı zamanda kafeteryanın da açıldığı bir açık alandır.
Düşey dolaşım ve ıslak hacimlerin toplandığı kovalar avlunun iki kısa kenarını tutar. Yatayda ise doğu ve batı cephesinde bağlama ait bir karar değişikliği öne çıkar. Yapının doğu cephesindeki birimler komşu parsele olan yakınlığı dolayısıyla avluya yönlenmişken, batı cephesindeki birimler ise önündeki kentsel potansiyeller ve tarihi miras nedeniyle yol cephesine dönüktür. Bu durum yapı içerisindeki iklimlendirilmiş boşluklarda belli zenginlikler ve çeşitlilikler de sunar. Düşey galeriler doğu ve batı cephesinde yer değiştirmiştir.
Cephe kurgusu ise kamusal ve özel kullanımlarda farklılık gösterir. Düşey güneş kırıcıların hakim olduğu kütleler ofis kullanıcıları için sabitken iç mekan güneş kontrolü kullanıcıya ait storlar ile sağlanır. Kamusal kullanıma ait ve zemin katta konumlanmış giriş holleri, fuaye ve yemekhane gibi birimler ise giydirme cephe cam uygulamaları ile çevrelenmiştir. Avlu cephesi ise bu 2 karardan bağımsızlaşarak daha hareketli ve yatay güneş kırıcıların vurgulu olduğu bir görünüme sahiptir.

 

 

Details

TypeCompetition
Year2015
Locationİzmir │ Turkey
ClientKonak Municipality
Area23.800 m2
TeamCan Tamirci │ Hakan Taş

Share it on your social network:

Or you can just copy and share this url